Kunstlokaal 42: Het raadsel van de traan in de kunst

De 28e editie van Kunstlokaal42 vindt plaats op woensdag 21 januari, 21.00 uur.
AD VINGERHOETS: HET RAADSEL VAN DE TRAAN IN DE KUNST

De achtentwintigste editie van Kunstlokaal42 staat in het teken van emoties in de kunst, en dan met name toegespitst op verdriet en op de afbeelding daarvan in de beeldende kunst. Het blijkt dat tranen, met uitzondering van het huilende zigeunerjongetje , nauwelijks te vinden zijn in de beeldende kunst. Te gast is psycholoog en gedragswetenschapper Ad Vingerhoets.

tranen

Alleen mensen produceren emotionele tranen. Dat doen ze wanneer ze verschillende intensieve emoties ervaren. De belangrijkste daarvan zijn wel hulpeloosheid, verdriet en ontroering. Waarom wij als mensen de enige dieren zijn die dat doen, is nog onduidelijk en daarom ook onderwerp van druk gespeculeer.

Emoties en kunst zijn nauw met elkaar verbonden. Kunst kan emoties oproepen, het kan emoties weergeven, of het kan gezien worden als een emotionele expressie. In deze lezing gaat het heel specifiek over het afbeelden van verdrietige en huilende mensen.

In de Europese (schilder)kunst worden best wel vaak huilende mensen afgebeeld. Denk, bijvoorbeeld, aan alle motieven over het lijden en sterven van Christus. Maar het wonderlijke is dat je in de meeste gevallen wel huilende personen ziet, maar dat er geen sprake is van zichtbare tranen. Hoe moeten we dan weten dat een persoon huilt? Aan de hand van tal van voorbeelden van afbeeldingen van verdrietige en huilende personen, wordt geïllustreerd op welke manier het huilen wordt vorm gegeven. Een verdere interessante vraag is voorts wie dan toch de kunstenaar was die, als eerste, wel heel duidelijke tranen heeft geschilderd. Deze vragen zullen centraal staan in deze lezing.

Naast afbeeldingen afkomstig uit de Europese (schilder)kunst, zullen er ook enkele voorbeelden van vroegere Zuid- en Midden-Amerikaanse kunst worden getoond en besproken. En zoals altijd is er na afloop uur ruimte voor vragen en discussie.

Ad vingerhoets
Ad Vingerhoets (1953) is als hoogleraar Emoties en Welbevinden verbonden aan het Departement Medische en Klinische Psychologie van de Universiteit van Tilburg. Zijn expertise ligt op het terrein van stress, emoties, psychosomatiek en kwaliteit van leven. Zijn bijzondere belangstelling gaat uit naar onderwerpen als vrijetijdsziekte, heimwee en nostalgie, en, vooral, huilen. Hij schreef meer dan 350 artikelen in vakbladen en schreef/redigeerde 19 boeken. Ook de (inter)nationale media raadplegen hem met regelmaat als het gaat om deze onderwerpen.

Tranen worden geassocieerd met puurheid en klaarheid, met reiniging. Van oudsher zijn tranen in verband gebracht met bovennatuurlijke krachten. In het boek Tranen brengt psycholoog en gedragswetenschapper Ad Vingerhoets in kaart wat er over tranen bekend is, wat hun functie is. Wat is er bekend over de evolutie van tranen? Welke hersenstructuren en hormonen zijn erbij betrokken? Waarom huilt de een meer dan de ander? En welke invloed heeft cultuur op het huilgedrag?

Ad Vingerhoets zal een aantal van zijn boeken meebrengen en na de lezing te koop aanbieden voor de zeer vriendelijke prijs van 5 euro.

Het discours moet doorgaan …

Kunstlokaal42 is een activiteit van Lokaal42, gelegen aan de Markt in Helmond. De doelstelling van Kunstlokaal42 is het bevorderen en in standhouden van het discours op het gebied van de kunsten in Helmond. De avonden zijn bedoeld voor alle (in kunst) geïnteresseerden, nieuwsgierigen, amateur- en professionele kunstenaars, en verder iedereen die gewoon een interessante en/of boeiende avond wil meemaken.

De avonden beginnen om 21.00 uur en zijn gratis toegankelijk. Het programma duurt ongeveer anderhalf uur. Na afloop van het officiële gedeelte kan het samenzijn in een gezellige sfeer worden voortgezet tot in de kleine uurtjes

Advertenties

Schrijfcafé Cacao #4: Terugblikken en vooruit kijken

Aan het eind van het jaar kijken we allemaal terug op wat er is gebeurt, wat ons is overkomen en wat ons blij maakte of juist tegenzat. Ook maken we goede voornemens voor het nieuwe jaar en hebben we wensen en een verlanglijstje voor 2015.cropped-4040016961_b34de40df2_b.jpg

Tijdens het schrijfcafé op 29 december komen we er aan de hand van creatieve schrijfopdrachten achter wat ons blij maakte, waar we dankbaar voor zijn en wat we onszelf toewensen voor de komende tijd. Door deze dingen op te schrijven creëer je ruimte in je hoofd om het nieuwe jaar fris tegemoet te gaan.

Even een ochtend terugblikken en vooruit kijken!

Schrijfcafé CACAO #4 maandag 29 december van 10 tot 11.15 uur.
Het kost slechts 12,50 per keer. Dit is inclusief 1 kop heerlijk verse koffie, thee, koek en een lekkere bonbon. Graag even aanmelden van tevoren via info@akina-art.nl

Kunstlokaal 42: HET WEIHNACHTS-ORATORIUM VAN JOHANN SEBASTIAN BACH

Graag nodigen Wim Maasakkers en Marc Roosen u uit voor de zevenentwintigste editie van Kunstlokaal42 op woensdag 17 december. De bijeenkomst begint om 21.00 uur en vindt plaats in Lokaal42, Markt 42, Helmond. De toegang is gratis.

Woensdag 17 december staat de 27e editie van Kunstlokaal42 in het teken van het Weihnachts-Oratorium van Johann Sebastian Bach. Te gast is de uit Helmond afkomstige organist en Bach-kenner Kees van Houten.

Deze maand brengt Kees van Houten zijn tiende boek uit in de bekende serie ’Van Taal tot Klank’. Deze jubileumuitgave heeft als onderwerp het Weihnachts-Oratorium. De lezing voor Kunstlokaal42 kan gezien worden als een Helmondse presentatie hiervan. Na afloop van de lezing is het boek verkrijgbaar en zal de auteur de verkochte exemplaren signeren.

Het Weihnachts-Oratorium bestaat uit zes cantates, die bedoeld zijn voor zes achtereenvolgende feestdagen van de kersttijd: de drie Kerstdagen, Nieuwjaarsdag, de zondag na Nieuwjaar en Driekoningen. Hiermee wordt de samenhang van het totale kerstgebeuren ook muzikaal tot uitdrukking gebracht.

Organist en Bach-kenner Kees van Houten zal op een voor iedereen begrijpelijke manier vertellen over de onderlinge samenhang van de cantates. Veel aandacht zal worden besteed aan de relatie tussen de tekst en de muziek (retorica) en aan de theologische en (getal)symbolische achtergronden van dit monumentale werk. Het geheel wordt verlucht met klinkende muzikale voorbeelden.

Kees van Houten

Kees van Houten werd in 1940 geboren te Helmond. Na een gymnasiumopleiding studeerde hij aan het Brabants Conservatorium te Tilburg de hoofdvakken piano (bij Paul Niessing) en orgel (bij Hub Houet).

Sinds 1957 is Kees van Houten organist van de St. Lambertuskerk te Helmond, waar hij het historische Robustelly-orgel uit 1772 bespeelt.

Samen met Marinus Kasbergen maakte Kees van Houten vanaf 1972 een diepgaande studie van de getallensymboliek in de muziek van J.S.Bach.

Sinds 1992 publiceert hij in de serie “Van Taal tot Klank” muziek-psychologische beschouwingen over belangrijke koraalbewerkingen voor orgel van Bach. December 2014 verschijnt het tiende deel in deze serie, gewijd aan het Weihnachts-Oratorium

Kinderactiviteiten tijdens Amnesty Schrijfmarathon

Tijdens de Amnesty Schrijfmarathon, op zaterdag 6 december in De Cacaofabriek, is een speciale kinderhoek. Want ook kinderen zijn slachtoffer van de schending van mensenrechten. We tekenen en schrijven kaarten met Nederlandse kinderen om hun gevangen leeftijdsgenoten een hart onder de riem te steken. Er zijn speciale GRTZ-kaarten en tekenmateriaal aanwezig.

Als dank voor hun deelname krijgen kinderen een Kinderrechtenpaspoortje mee naar huis, waarin zij alle informatie over kinderrechten nog eens kunnen nalezen. Het paspoortje bevat een overzicht van alle kinderrechten en een uitleg van de verschillende soorten kinderrechten en het ontstaan van het Verdrag inzake de Rechten van het kind.

Nieuwe Adviesraad Cultuur Helmond geeft positieve impuls

Met het Cultuurkompas heeft de gemeente Helmond een stip op de horizon gezet voor cultureel Helmond. Onderdeel hiervan is het instellen van een Adviesraad Cultuur. Het college van burgemeester en wethouders heeft inmiddels besloten om deze Adviesraad -in eerste instantie voor de duur van één jaar- op te richten. De adviesraad wil een klankbord zijn dat positief bijdraagt aan het culturele leven in Helmond.

De Adviesraad Cultuur Helmond (ACH) geeft gevraagd en ongevraagd advies over kunst en cultuur in de gemeente Helmond. Advies kan gevraagd en gegeven worden aan de gemeente, maar ook bijvoorbeeld aan het cultureel veld of het onderwijs. Uiteindelijke doel is het geven -door het voorhouden van een figuurlijke spiegel aan gemeente en culturele organisaties- van een positieve impuls aan het culturele klimaat in Helmond. Voorlopig is de Adviesraad een pilot voor de duur van één jaar. Na dit proefjaar kijken de gemeente en culturele instellingen of en hoe de Adviesraad verder gaat.

Arno Oberendorff is een van de leden van de net opgerichte Adviesraad. Oberendorff is enthousiast: “Deze raad gaat proberen om, ondanks de noodzakelijke bezuinigingen, adviezen aan diverse  instellingen en het bestuur van Helmond te geven om in de toekomst het culturele leven in deze stad in zo goed mogelijke banen te leiden. Onze insteek is: “Als iets niks kost en toch oplevert, mag je dat winst noemen!” We gaan in ieder geval ons best doen! En na een jaar zal blijken wat het heeft opgeleverd. We hebben er veel zin in en hopen dat Cultureel Helmond ons weet te vinden.’

Wie zitten er in de Adviesraad?
De Adviesraad bestaat voornamelijk Helmonders met uiteenlopende achtergronden in onder andere cultuur, bedrijfsleven, onderwijs, sociaal-maatschappelijke leven. Ze hebben met elkaar gemeen dat ze een duidelijke kennis en affiniteit met cultuur hebben. De leden van de Adviesraad zijn betrokken, objectief, kunnen out-of-the-box denken en denken vooral in kansen en mogelijkheden.

In de Adviesraad zitten op dit moment de volgende personen:

  • Arno Oberendorff (o.a. kunstenaar, Stg. Lambertushof)
  • Bob Grijpstra (o.a. Stg. Helmondse Musical, Stg. Carat)
  • Ger Koppenens (o.a. cultuurcoördinator BS De Vlier, Carnavalsvereniging Olum)
  • Giel van Hooff (o.a. stadshistoricus)
  • Hanneke Kerkhof (o.a. cultuurcoördinator Jan van Brabant, docente Beeldende Vorming)
  • Hans van de Berkmortel (o.a. kunstenaar, Stg. Art Helmond)
  • Jan Stoffels (o.a. Kunstbalie)
  • Jan van Bommel (o.a. Fanfare De Vooruitgang)
  • Martijn Verschuren (o.a. danser, dansdocent Unity Eight)

Flexibel
De Adviesraad kan eventueel groeien tot maximaal twaalf personen. De denktank kijkt zelf wie ze eventueel vragen als vaste of tijdelijke aanvulling. Bij een bepaald onderwerp kan de Adviesraad dus incidenteel de hulp inroepen van iemand met expertise op dat specifiek vlak.

Eerste bijeenkomst
Op 20 november was er een kennismakingsbijeenkomst. De eerstvolgende bijeenkomst is in februari. De Adviesraad gaat dan inhoudelijke onderwerpen op het gebied van cultuur bespreken.

Kunstlokaal42: Berry, de musical

KUNSTLOKAAL42 woensdag 19 november, 21.00 uur.

De zesentwintigste editie van Kunstlokaal42 staat geheel in het teken van Berry, de Musical. Te gast is John van der Sanden, de regisseur van de musical.

Stelt u zich voor: de koude, maar gezellige decembermaand staat voor de deur.  U heeft kaartjes voor een voorstelling in Theater Speelhuis. Om kwart over acht gaat het doek op. Een musical. Met zang, dans, humor, kortom spektakel. Maar dit  keer gespeeld door Helmonders. Met een orkest van Helmonders. Voor Helmonders. Over Helmond. Op een hoog top-amateur-niveau.  En de muzikale leiding is in handen een Helmondse: Laetitia van Krieken. Het moment nadert: op 26 december is de première van Berry, de Musical. Een negental voorstellingen is gepland. En de kaartjes zijn (bijna) op…

John van der Sanden komt het verhaal vertellen, als initiatiefnemer, schrijver en regisseur. Hij komt praten over aanleiding, reden en ook over de gang van zaken.Over de media-aandacht en de afwegingen bij de productie. Over de steun van veel kanten en het proces de laatste weken naar de première toe.
John zal hierbij worden bijgestaan door choreografe Ank de Voogd en Gerard van Hal die foto’s maakte van de totstandkoming van de musical.

Schrijfmarathon voor Amnesty International

Op zaterdag 6 december organiseert Amnesty Helmond een schrijfmarathon in De Cacaofabriek. De marathon vindt plaats van 12 uur ’s middags tot 23.59 uur en wordt opgeluisterd met onder andere een filmprogramma en muziekoptredens.

Het schrijven van brieven zit in de genen van Amnesty. Miljoenen zijn er geschreven. Ze vroegen met succes om vrijlating van gewetensgevangenen en om berechting van daders van mensenrechtenschendingen. Ze gaven hoop aan mensenrechtenactivisten. Ze drongen aan op het terugdringen van de doodstraf, marteling en discriminatie. Ze bewezen dat ‘gewone’ burgers zich met succes kunnen verenigen tegen onrecht.

Helmond
Op zaterdag 6 december worden ook in Helmond brieven geschreven. Om 12 uur openen we de schrijfmarathon op ludieke wijze, en er wordt doorgeschreven tot 23.59 uur. De Cacaofabriek is hiervoor de aangewezen plaats: we kunnen gebruik maken van verschillende faciliteiten om de schrijvers iets extra’s aan te bieden: een filmprogramma, optredens en wat te drinken.

Dit jaar schrijven we onder andere voor Chelsea Manning uit de Verenigde Staten van Amerika, die 35 jaar gevangenisstraf kreeg wegens het openbaren van geheime overheidsinformatie aan WikiLeaks, zoals videobeelden van een Amerikaanse helikopteraanval in Bagdad. Ook wordt geschreven voor de Saudische blogger Raif Badawi, die tot tien jaar cel, duizend zweepslagen en een boete van 1 miljoen rial (191 duizend euro) werd veroordeeld, terwijl hij niets anders deed dan op  vreedzame wijze gebruikmaken van zijn recht op vrije meningsuiting.

Vorig jaar
In 2013 kwamen wereldwijd honderdduizenden mensen uit 143 landen in actie. Ook in Nederland werden brieven geschreven. Op 160 verschillende plekken in Nederland werd geschreven voor de vrijlating van gewetensgevangenen. Op het Amnesty-kantoor in Amsterdam schreven ruim zevenhonderd mensen, onder wie vele prominenten, brieven tijdens een 24 uur durende marathon.

Die brieven werden niet voor niets geschreven. Activiste en gewetensgevangene Yorm Bopha uit Cambodja kwam vrij. Zij voerde actie tegen huisuitzettingen en werd veroordeeld omdat ze een aanslag zou hebben beraamd, iets waar geen enkel bewijs voor was. ‘Ik hoorde in de gevangenis dat veel mensen binnen en buiten Cambodja om mijn vrijlating vroegen en dat Amnesty International zich sterk voor mij heeft ingezet.’