Beweging in het museum, make art move!

Een van de leukste manieren om jonge mensen in aanraking te laten komen met kunst is door beweging. Kunst ontdekken met hun lichaam helpt kinderen het kunstwerk en de kunstenaar,  emoties, conventies en acties beter te begrijpen. Het kunstwerk wordt op een andere manier benaderd en het is het vooral heel leuk!

Er zijn verschillende mogelijkheden om kinderen te laten bewegen in het museum, maar houd altijd voldoende afstand zodat je het kunstwerk niet per ongeluk aanraakt en kijk altijd even of je andere museumbezoekers niet stoort met je activiteit.

Strike a Pose!
Poseren maar. Laat je kind/leerlingen de poses aannemen van verschillende karakters in een schilderij of van een beeld. Kunnen zij zich in de vreemde kronkels wringen van de Renaissance beeldhouwwerken en de hoekige vormen aannemen van Picasso’s abstracte schilderijen? En hoe voelt het om de statige houding aan te nemen van een Zeventiende eeuwse schutter in De Nachtwacht?


Children having fun in a museum

Abstracte beweging
Staan er geen personen op het schilderij of is het beeldhouwwerk te abstract? Zoek dan eens naar herkenbare vormen -cirkels, driehoeken, golven- en probeer deze na te maken met je lichaamshouding. Lukt het niet in je eentje, kijk eens of je met z’n twee wel een vorm kan maken.

Children mimicking Mondriaan

Verander je visie
Bekijk het kunstwerk van dichtbij, van verder weg, van onderen, boven, langs de kanten of door je hoofd schuin te houden. Verandert je mening over het kunstwerk als je ernaar kijkt vanuit een nieuwe invalshoek?

Girls looking at art, laying down

Spiegelen
Laat een leerling met zijn rug naar het kunstwerk staan en een leerling het kunstwerk aanschouwen. De leerling die het werk niet ziet kopieert/spiegelt de houdingen van degene die tegenover hem staat.

Spiegelen

En toen…?
Bedenk wat er zich afspeelt na het moment op het schilderij. Hoe gaat het verhaal verder? Laat je kinderen/leerlingen een toneelstuk bedenken en opvoeren dat het verhaal verbeeld.

Foto credits: 
1. Pleated Jeans
2. North Shore Kid
3. Alicio Andrade, The Louvre and its visitors
4.Cultuurfilter

 

 

Hoe kijk je samen met kinderen naar kunst? 4 tips!

Veel volwassenen hebben het idee dat ze niet geschikt zijn om kunst te bekijken en te begrijpen. Ze hebben het gevoel dat mensen die genieten van kunst iets bezitten wat zij zelf niet hebben. Een bepaalde opleiding, ervaring, of een bovenmatige interesse in kunst. Dit komt met name door het elitisme dat gevormd is rond kunst en de kunstwereld tijdens een groot gedeelte van de twintigste eeuw.

Kinderen hebben minder last van deze twijfels en blokkades. Zij accepteren kunst voor wat het is. Een eerste tip in het kijken naar kunst met je kind(eren), volg hun goede voorbeeld en laat je (voor)oordelen los! Kunst is voor iedereen, ongeacht je voorkennis of ervaring. Met alles wat jij bent en weet, ben je volledig in staat kunst te ervaren en begrijpen. We weten wat de positieve effecten van regelmatig kunstkijken zijn, ik geef je wat tips om samen met je kinderen of leerlingen naar kunst te kijken.

Het gaat niet om het ontcijferen of ontleden van een kunstwerk, maar puur om het plezier en het gesprek tussen jou en je kind of leerlingen.

2015-03-18 09.35.19

  1. Geef niet meteen al jouw ontdekkingen en informatie prijs. Laat je kind het kunstwerk zelf ontdekken en ervaren. Wanneer je alle informatie op voorhand al geeft zal je kind het kunstwerk minder leuk vinden, het minder goed onthouden en er zelfs minder van leren. Kennis die ontstaat door ervaring blijft veel langer plakken! Dit is voor mijzelf een van de grootste valkuilen: door mijn opleiding weet ik veel over kunst en ik vind het heerlijk om die kennis te delen. Maar als ik wacht op wat een ander zegt, komt er vaak een veel geanimeerder gesprek op gang.

  2. Jouw mening (of de mening van je kind) is niet minder waar of waardevol dan de mening van de kunstenaar. Het maakt niet uit wat museumlabels, websites of boeken zeggen. Het kunstwerk wordt van jou als je er naar kijkt. Wat denk jij? Wat voel jij? Wat vind jij? Je hoeft niets over het kunstwerk te weten om ervan te kunnen genieten.2015-03-18 10.02.55
  3. Gebruik open vragen of maak gebruik van een kritische analysestrategie. Een optie   is Visual Thinking Strategies. Bij VTS maak je gebruik van drie vragen: Wat gebeurt er in deze afbeelding? Waaraan zie je dat…? Wat kunnen we nog meer ontdekken? Je stimuleert de leerling of je kind met steeds nieuwe ontdekkingen en ideeen te komen en die informatie verbind je en  koppel je terug. Een andere manier is de werkwijze  van de Kunstkritiek. Als je niet precies weet waar je moet beginnen is het stappenplan van beschrijven, analyseren, interpreteren en evalueren ideaal. Door je te richten op beschrijven en analyseren krijg je de mogelijkheid elk detail te ontdekken.
  4. Probeer nieuwe manieren om kunst te ervaren. Probeer de poses van de personages na te doen, schrijf eens een gedicht over een kunstwerk met je leerlingen/kinderen, of speel ‘ik zie ik zie wat jij niet ziet’. Probeer nieuwe manieren om kunst te benaderen en wees niet bang te experimenteren!
Leerlingen zoeken attributen uit een koffer om zich te verkleden als de personages op het schilderij,

Leerlingen zoeken attributen uit om zich te verkleden als de personages op het schilderij,

Wat leren kinderen van het kijken naar kunst?

Het lijkt nog heel ver weg, maar in de eerste helft van 2016 mag ik een supertof project gaan doen! Ik ga leerlingen uit groep 1 t/m 4 van het basisonderwijs Visual Thinking Strategies workshops geven. De details houd ik nog even voor me, maar ik kan niet wachten tot het zover is!

De komende tijd ga ik me verdiepen in de effecten van dit soort workshops en kunstonderwijs op kinderen. In regelmatige blogberichten wil ik jullie deelgenoot maken van mijn opgedane kennis en ervaringen.

Er zijn boeken en websites volgeschreven over de gunstige effecten van kunstbeschouwing, zowel voor volwassenen als kinderen. Maar wat leren kinderen nou echt van het kijken naar kunst?

KinderenRijksmuseum

Foto: Via Twitter @j_postma

Omdat de effecten van kunstbeschouwing niet direct meetbaar zijn deel ik een aantal dingen die mij opvallen tijdens het geven van workshops en lezingen.

Verbinding.
Door in een groep naar kunst te kijken maak je een verbinding met elkaar, maar het kijken naar kunst zorgt ook voor een connectie tussen de leerlingen en het verleden, de kunstenaar, de cultuur en iedereen die eerder ooit voor het kunstwerk stond en ernaar keek.

Empathie.
Door het kijken naar kunst en het bespreken en beargumenteren van wat ze zien, leren kinderen de gevoelens van anderen beter herkennen en begrijpen.

Respect.
Door leerlingen via kunst kennis te laten maken met andere culturen en ideeën worden zij uit hun comfortzone gehaald. Dit kan ze helpen om mensen en gebruiken die anders zijn dan zij gewend zijn te begrijpen en  respecteren.

Mijn dochter bij Kunstinitiatief De Cacaofabriek, Helmond

Mijn dochter bij Kunstinitiatief De Cacaofabriek, Helmond

Focus.
Door kinderen te ‘dwingen’ te blijven kijken en gedurende circa 20 minuten steeds nieuwe dingen te ontdekken en benoemen, leren ze zich te concentreren op wat ze zien. In onze maatschappij van snelle media en korte concentratiebogen is dit een zeer nuttige oefening.

Het begrijpen van media en afbeeldingen.
Wat samenhangt met het vorige punt is het feit dat onze leefwereld bol staat van de afbeeldingen, overal om ons heen zijn plaatjes, foto’s en reclame-uitingen. Kinderen moeten leren de boodschappen die deze afbeeldingen geven te interpreteren.

Complexe denkwijze.
Het interpreteren van kunst geeft leerlingen de mogelijkheid hun brein op een complexe manier te gebruiken. Wanneer kinderen naar kunst kijken evalueren, analyseren, vergelijken, bekritiseren en vormen ze een mening.

Kinderen van Basisschool Dierdonk luisteren naar museumrondleidster bij expositie Wild Beest in Gemeentemuseum Helmond

Kinderen van Basisschool Dierdonk luisteren naar museumrondleidster bij expositie Wild Beest in Gemeentemuseum Helmond

Observatie en Bewustzijn.
Gedisciplineerd kijken geeft leerlingen de kans om details te ontdekken in een kunstwerk die ze met een snel kijkje nooit zouden zijn opgevallen. Het traint kinderen om zich meer bewust te zijn van de wereld om hen heen.

Zelfreflectie.
Kunst helpt ons onze gevoelens en gedachten op een andere manier te bekijken. Het laat ons de wereld zien op een manier zoals geen enkel ander middel kan.

Nieuwsgierigheid en Verwondering.
Kunst helpt bij het ontstaan en behouden van een gevoel van verwondering en opwinding over de wereld.

Er zijn verschillende manieren om het kijken naar kunst te stimuleren, begeleiden en verdiepen. Daarover meer in de volgende blogpost.