Kunstlokaal 42: Het raadsel van de traan in de kunst

De 28e editie van Kunstlokaal42 vindt plaats op woensdag 21 januari, 21.00 uur.
AD VINGERHOETS: HET RAADSEL VAN DE TRAAN IN DE KUNST

De achtentwintigste editie van Kunstlokaal42 staat in het teken van emoties in de kunst, en dan met name toegespitst op verdriet en op de afbeelding daarvan in de beeldende kunst. Het blijkt dat tranen, met uitzondering van het huilende zigeunerjongetje , nauwelijks te vinden zijn in de beeldende kunst. Te gast is psycholoog en gedragswetenschapper Ad Vingerhoets.

tranen

Alleen mensen produceren emotionele tranen. Dat doen ze wanneer ze verschillende intensieve emoties ervaren. De belangrijkste daarvan zijn wel hulpeloosheid, verdriet en ontroering. Waarom wij als mensen de enige dieren zijn die dat doen, is nog onduidelijk en daarom ook onderwerp van druk gespeculeer.

Emoties en kunst zijn nauw met elkaar verbonden. Kunst kan emoties oproepen, het kan emoties weergeven, of het kan gezien worden als een emotionele expressie. In deze lezing gaat het heel specifiek over het afbeelden van verdrietige en huilende mensen.

In de Europese (schilder)kunst worden best wel vaak huilende mensen afgebeeld. Denk, bijvoorbeeld, aan alle motieven over het lijden en sterven van Christus. Maar het wonderlijke is dat je in de meeste gevallen wel huilende personen ziet, maar dat er geen sprake is van zichtbare tranen. Hoe moeten we dan weten dat een persoon huilt? Aan de hand van tal van voorbeelden van afbeeldingen van verdrietige en huilende personen, wordt geïllustreerd op welke manier het huilen wordt vorm gegeven. Een verdere interessante vraag is voorts wie dan toch de kunstenaar was die, als eerste, wel heel duidelijke tranen heeft geschilderd. Deze vragen zullen centraal staan in deze lezing.

Naast afbeeldingen afkomstig uit de Europese (schilder)kunst, zullen er ook enkele voorbeelden van vroegere Zuid- en Midden-Amerikaanse kunst worden getoond en besproken. En zoals altijd is er na afloop uur ruimte voor vragen en discussie.

Ad vingerhoets
Ad Vingerhoets (1953) is als hoogleraar Emoties en Welbevinden verbonden aan het Departement Medische en Klinische Psychologie van de Universiteit van Tilburg. Zijn expertise ligt op het terrein van stress, emoties, psychosomatiek en kwaliteit van leven. Zijn bijzondere belangstelling gaat uit naar onderwerpen als vrijetijdsziekte, heimwee en nostalgie, en, vooral, huilen. Hij schreef meer dan 350 artikelen in vakbladen en schreef/redigeerde 19 boeken. Ook de (inter)nationale media raadplegen hem met regelmaat als het gaat om deze onderwerpen.

Tranen worden geassocieerd met puurheid en klaarheid, met reiniging. Van oudsher zijn tranen in verband gebracht met bovennatuurlijke krachten. In het boek Tranen brengt psycholoog en gedragswetenschapper Ad Vingerhoets in kaart wat er over tranen bekend is, wat hun functie is. Wat is er bekend over de evolutie van tranen? Welke hersenstructuren en hormonen zijn erbij betrokken? Waarom huilt de een meer dan de ander? En welke invloed heeft cultuur op het huilgedrag?

Ad Vingerhoets zal een aantal van zijn boeken meebrengen en na de lezing te koop aanbieden voor de zeer vriendelijke prijs van 5 euro.

Het discours moet doorgaan …

Kunstlokaal42 is een activiteit van Lokaal42, gelegen aan de Markt in Helmond. De doelstelling van Kunstlokaal42 is het bevorderen en in standhouden van het discours op het gebied van de kunsten in Helmond. De avonden zijn bedoeld voor alle (in kunst) geïnteresseerden, nieuwsgierigen, amateur- en professionele kunstenaars, en verder iedereen die gewoon een interessante en/of boeiende avond wil meemaken.

De avonden beginnen om 21.00 uur en zijn gratis toegankelijk. Het programma duurt ongeveer anderhalf uur. Na afloop van het officiële gedeelte kan het samenzijn in een gezellige sfeer worden voortgezet tot in de kleine uurtjes

Kunstlokaal 42: HET WEIHNACHTS-ORATORIUM VAN JOHANN SEBASTIAN BACH

Graag nodigen Wim Maasakkers en Marc Roosen u uit voor de zevenentwintigste editie van Kunstlokaal42 op woensdag 17 december. De bijeenkomst begint om 21.00 uur en vindt plaats in Lokaal42, Markt 42, Helmond. De toegang is gratis.

Woensdag 17 december staat de 27e editie van Kunstlokaal42 in het teken van het Weihnachts-Oratorium van Johann Sebastian Bach. Te gast is de uit Helmond afkomstige organist en Bach-kenner Kees van Houten.

Deze maand brengt Kees van Houten zijn tiende boek uit in de bekende serie ’Van Taal tot Klank’. Deze jubileumuitgave heeft als onderwerp het Weihnachts-Oratorium. De lezing voor Kunstlokaal42 kan gezien worden als een Helmondse presentatie hiervan. Na afloop van de lezing is het boek verkrijgbaar en zal de auteur de verkochte exemplaren signeren.

Het Weihnachts-Oratorium bestaat uit zes cantates, die bedoeld zijn voor zes achtereenvolgende feestdagen van de kersttijd: de drie Kerstdagen, Nieuwjaarsdag, de zondag na Nieuwjaar en Driekoningen. Hiermee wordt de samenhang van het totale kerstgebeuren ook muzikaal tot uitdrukking gebracht.

Organist en Bach-kenner Kees van Houten zal op een voor iedereen begrijpelijke manier vertellen over de onderlinge samenhang van de cantates. Veel aandacht zal worden besteed aan de relatie tussen de tekst en de muziek (retorica) en aan de theologische en (getal)symbolische achtergronden van dit monumentale werk. Het geheel wordt verlucht met klinkende muzikale voorbeelden.

Kees van Houten

Kees van Houten werd in 1940 geboren te Helmond. Na een gymnasiumopleiding studeerde hij aan het Brabants Conservatorium te Tilburg de hoofdvakken piano (bij Paul Niessing) en orgel (bij Hub Houet).

Sinds 1957 is Kees van Houten organist van de St. Lambertuskerk te Helmond, waar hij het historische Robustelly-orgel uit 1772 bespeelt.

Samen met Marinus Kasbergen maakte Kees van Houten vanaf 1972 een diepgaande studie van de getallensymboliek in de muziek van J.S.Bach.

Sinds 1992 publiceert hij in de serie “Van Taal tot Klank” muziek-psychologische beschouwingen over belangrijke koraalbewerkingen voor orgel van Bach. December 2014 verschijnt het tiende deel in deze serie, gewijd aan het Weihnachts-Oratorium

Kunstlokaal42: Berry, de musical

KUNSTLOKAAL42 woensdag 19 november, 21.00 uur.

De zesentwintigste editie van Kunstlokaal42 staat geheel in het teken van Berry, de Musical. Te gast is John van der Sanden, de regisseur van de musical.

Stelt u zich voor: de koude, maar gezellige decembermaand staat voor de deur.  U heeft kaartjes voor een voorstelling in Theater Speelhuis. Om kwart over acht gaat het doek op. Een musical. Met zang, dans, humor, kortom spektakel. Maar dit  keer gespeeld door Helmonders. Met een orkest van Helmonders. Voor Helmonders. Over Helmond. Op een hoog top-amateur-niveau.  En de muzikale leiding is in handen een Helmondse: Laetitia van Krieken. Het moment nadert: op 26 december is de première van Berry, de Musical. Een negental voorstellingen is gepland. En de kaartjes zijn (bijna) op…

John van der Sanden komt het verhaal vertellen, als initiatiefnemer, schrijver en regisseur. Hij komt praten over aanleiding, reden en ook over de gang van zaken.Over de media-aandacht en de afwegingen bij de productie. Over de steun van veel kanten en het proces de laatste weken naar de première toe.
John zal hierbij worden bijgestaan door choreografe Ank de Voogd en Gerard van Hal die foto’s maakte van de totstandkoming van de musical.

Kunstlokaal42 #25: Paul van Oort over Cacaofabriek en Speelhuis

Graag nodigen Wim Maasakkers en Marc Roosen u uit voor de vijfentwintigste editie van Kunstlokaal42 op woensdag 22 oktober. De bijeenkomst begint om 21.00 uur en vindt plaats in Lokaal42, Markt 42, Helmond. De toegang is gratis.

PAUL VAN OORT
Woensdag 22 oktober staat de jubileumeditie van Kunstlokaal42 geheel in het teken van cultuur in Helmond, en dan met name de podiuminstellingen Speelhuis en Cacaofabriek. Te gast is Paul van Oort, interim-directeur van de Cacaofabriek en van theater Speelhuis.

Paul van Oort ontving van de Gemeente Helmond eigenlijk twee opdrachten. Beide opdrachten hebben een verschillende invalshoek:
Cacaofabriek: de nieuwe organisatie goed neerzetten en het aantal activiteiten uitbreiden.
Speelhuis: plannen maken voor uitbreiding van het gebouw van de OLV-kerk, en tegelijk onderzoeken of de (gemeentelijke) organisatie verzelfstandigd moet  worden.

Een derde en vierde deel van de opdracht is om daarnaast (samen met een collega van BMC) een plan te maken voor samenwerking tussen Cacaofabriek en Speelhuis, èn een samenhangend podiumplan voor alle podia in de stad te schrijven.

Een grote en complexe opdracht dus, die gaat over strategie, bedrijfsvoering, geld, programmering, marketing, medewerkers, gebouwen, horeca, et cetera.

Paul van Oort zal tijdens de avond een kort overzicht geven van de stand van zaken bij de twee culturele instellingen. Feitelijk geeft hij een kijkje in de keuken van een interim-manager. Hij hoopt daarbij dat het aanwezige publiek kritische vragen zal stellen en suggesties zal doen over, en wensen zal uitspreken voor de cultuur in Helmond, over de Cacaofabriek en over het Speelhuis, en over de samenwerkingsmogelijkheden tussen de cultuurinstellingen in Helmond.

Grijp uw kans om mee te praten over (de toekomst van de) cultuur in Helmond, over de plaats en rol van de podiuminstellingen Speelhuis en Cacaofabriek. Waar hecht u belang aan? Wat is goed voor Helmond?

Paul van Oort werkt als zelfstandig cultureel adviseur en doet interim- en advieswerk voor culturele instellingen, (theaters, popzalen, bibliotheken, kunsteducatie-instellingen) en gemeenten. In het verleden was hij al directeur van 4 schouwburgen en 2 popzalen. Voor de opdracht in Helmond werkt hij samen met adviesbureau BMC.

 

Kunstlokaal 42: 50 jaar uitgeverij Opwenteling

De 24e editie van Kunstlokaal42 vindt plaats op woensdag 25 juni, 21.00 uur.

TIJD, IEDEREEN ZEGT DAT JE ERG VERANDERD BENT

50 jaar uitgeverij Opwenteling

opwenteling

De vierentwintigste editie van Kunstlokaal42 staat geheel in het teken van het 50-jarig bestaan van poëzie uitgeverij Opwenteling  uit Eindhoven. Arnoud Rigter, die samen met Jack Tinnemans en Maarten Gulden sinds 2011 werkt aan een doorstart van de uitgeverij, is bij ons te gast en brengt een drietal jonge dichters mee: Harry van Doveren, Anouk Smies en Guido Utermark.

“Tijd, Iedereen zegt dat je erg veranderd bent.” dichtte Frans Kuipers in Gottegot & Bubble Up (1977, vers 6). Het was niet de eerste bundel die de Eindhovense uitgeverij Opwenteling van Kuipers uitbracht. ‘Zoals wij’, het debuut van deze dichter, verscheen al in 1965 bij Opwenteling. Niemand kon toen nog vermoeden dat Gerrit Komrij later negen gedichten van Kuipers zou opnemen in zijn vermaarde bloemlezing.

Het gedicht ‘vers 6’ opent de jubileumbundel ‘Onnaspeurbaar. 50 jaar Opwenteling.’ die Opwenteling eind december 2013 presenteerde in de Eindhovense bibliotheek in De Witte Dame. De bundel bevat een kleine 50 gedichten. Samen laten ze zien hoeveel talent er in 50 jaar bij Opwenteling is verschenen. De bundel is daarmee overigens geen doorsnede van een periode. Het is eerder een bloemlezing waarmee de huidige Opwentelaars aangeven hoe Opwenteling anno 2014 denkt over poëtische kwaliteit. In die zin markeert de bundel eerder het begin van een nieuwe periode dan de afsluiting van een voorbije.

Opwenteling werd in 1962 geboren. Geestelijk vader was Joop Oversteegen, die het eigen geluid van Brabantse dichters wilde laten horen. Dat hij daarin geslaagd is, daarover bestaat geen twijfel. Opwenteling ontwikkelde zich tot een ideële uitgeverij, gerund door vrijwilligers, die honderden dichters de kans gaf te debuteren. Voor een aantal bleef het bij een debuut. Anderen, onder wie Frans Kuipers, maar ook Maria van der Steen, Frans Babylon, Hans Vlek en Hans van de Waarsenburg groeiden uit tot nationaal bekende poëtische grootheden.

Arnoud Rigter besteedt aandacht aan de bloemlezing ‘Onnaspeurbaar,’ waarin vijftig favoriete Opwenteling-gedichten zijn verzameld. Er zullen gedichten ten gehore worden gebracht van onder anderen Frans Babylon, Hans Vlek en Frans Kuipers. Maar nog belangrijker…  het huidige Opwenteling zal worden gerepresenteerd door drie moderne dichters die zullen optreden:

Harry van Doveren (1953) debuteerde in 2013 met ‘Rumoer van de nacht’. Hij publiceerde in Deus ex Machina, Bzzletin en in De Groene Amsterdammer over Robert Musil en Paul Valéry. In de jaren tachtig gaf hij het satirisch periodiek ‘De Haan Kraait Kippen’ uit, en schreef hij voor het tijdschrift Over Leven. Hij woont in Eindhoven. Anouk Smies (1975) debuteerde in 2013 met ‘Citaten van een roofdier’. Ze publiceerde gedichten op Krakatau en De Contrabas. Daarnaast schreef ze poëzie en levensbeschouwelijke verhalen voor kinderen, en werkte mee aan de blogspot’ Het is altijd anders als je denkt’. Ze studeert Cultuurwetenschappen en woont in Rotterdam. Guido Utermark (1960) publiceert binnenkort zijn tweede bundel ‘Wel verbinding geen contact’. Zijn debuut ‘Ik ben een stad ommuurd door dromen’, verscheen in 2009 bij De Witte Uitgeverij. Regelmatig stonden zijn gedichten in Passionate Magazine. Hij woont in Den Haag.

Na afloop is er zoals gewoonlijk ruimte voor vragen en discussie.

De redactie van Opwenteling bestaat uit: Jack Tinnemans (1957) studeerde na zijn kandidaats Nederlandse taal- en letterkunde af als Algemeen Literatuurwetenschapper. Is communicatieadviseur en schrijver van commerciële teksten. Maakt zich sterk voor Opwenteling als podium voor mensen die literatuur, met name poëzie, nieuw leven willen inblazen.

Maarten Gulden (1975) publiceerde gedichten in onder andere Meander en Krakatau en schreef samen met Willem Adelaar de bundel Een effectieve methode van totale onverstaanbaarheid. Maarten Gulden is organisator van DichtSlamRap. Voor Meander interviewde hij bekende dichters. Ook was hij enige tijd recensent voor L1TV.

Arnoud Rigter (1978) deed ruim vierhonderd voordrachten en publiceerde o.a. in De Gids, Hollands Maandblad, DWB en nY. Begin 2013 verscheen Zoek de zeesnuiver, een multidisciplinaire bundel bij Azul Press. Eerder verschenen De onaangebroken stad en Het duimzuigend fossiel. Hij is de helft van het duo IKEGO.

Het discours moet doorgaan …

Kunstlokaal42 is een activiteit van Lokaal42, gelegen aan de Markt in Helmond. De doelstelling van Kunstlokaal42 is het bevorderen en in standhouden van het discours op het gebied van de kunsten in Helmond. De avonden zijn bedoeld voor alle (in kunst) geïnteresseerden, nieuwsgierigen, amateur- en professionele kunstenaars, en verder iedereen die gewoon een interessante en/of boeiende avond wil meemaken.

De avonden beginnen om 21.00 uur en zijn gratis toegankelijk. Het programma duurt ongeveer anderhalf uur. Na afloop van het officiële gedeelte kan het samenzijn in een gezellige sfeer worden voortgezet tot in de kleine uurtjes.